Cá kho là món ăn vô cùng gần gũi, là món ăn thường có trên mâm cơm của mỗi gia đình người Việt Nam.

Cá kho thằng Bờm dựa trên công thức và cách kho cá của người dân làng Vũ Đại. Cá kho thằng Bờm đặc biệt hơn cá kho ở những nơi khác bởi nguyên liệu kho hoàn toàn từ tự nhiên sẵn có trong ao, vườn, không chất bảo quản, thơm mà không tanh, ngậy mà không béo. Khúc cá kho có màu vàng nâu thịt cứng săn chắc, xương mềm, khi ăn không phải bỏ đi chút nào.Cá được sử dụng để kho ngon nhất là cá trắm đen (bỏ đầu) kho trong niêu đất, trên bếp củi liên tục trong 14-16 giờ, lúc nào cũng có người canh, không để cho cá bị cạn nước, cháy xém hay om khói.

Cá được kho trong nồi đất, đun bằng than củi

Để có 1 niêu cá kho ngon:

Niêu đất tốt nhất phải lấy từ Nghệ An, vung của niêu phải lấy từ Thanh Hóa. Trước khi kho phải cho 1 nắm gạo vào niêu đất để “tôi” sau đó phơi nắng cho niêu thêm chắc chắn. Dù là những công đoạn nhỏ nhưng không được bỏ bất kỳ một khâu nào, thế mới đảm bảo cho ra thành phẩm là một niêu cá kho ngon đúng chuẩn vị.

Cá dùng để kho ngon nhất là cá trắm đen, chứ không phải bất kỳ loại cá nào khác. Những con cá trắm đen được chọn là những con cá đạt tiêu chuẩn cân nặng xấp xỉ từ 5kg trở lên thì khi kho lên mới ngon và chắc thịt ăn được cả xương vì xương nhừ.

Cá được cạo vảy, cắt miếng, đánh sạch bụng, rửa sạch bằng hỗn hợp nước muối + nước cốt chanh, lau khô.

Trước khi cho cá vào nồi ta phải lót 1 lớp riềng thái miếng sau đó xếp cá vào. Khi xếp giữa và trên mỗi lớp cá ta rải 1 lớp riềng, hành, gừng, ớt dã nát. Sau đó cho nước mắm, mì chính, nước tương cua đồng, nước dừa, nước xương hầm, nước hàng, … vào trong niêu cá sau đó đem kho.

Cá phải được kho bằng củi nhãn, vì theo kinh nghiệm của người xưa truyền lại củi nhãn là thứ củi duy nhất khi đốt lên sẽ làm mất mùi đất nung và làm cho món cá có hương thơm hấp dẫn hơn.

Lúc đầu phải cho lửa to sau khi sôi 3-4 phút cho lửa liu rui để miếng cá nhừ và săn chắc, sau đó cho thêm nước cốt chanh vào nồi, mỗi khi nước cạn ta thêm nước sôi cho ngập cá. Cá kho thằng Bờm khá cầu kỳ và thời gian kho lên tới 14 tiếng để miếng cá bùi chắc, mềm đậm vị và ăn được cả xương.

Cá kho làng thằng Bờm được làm từ cá trắm đen, đây là loại thực phẩm ''Vàng'' cho sức khỏe con người, có chứa nhiều chất dinh dưỡng:

- Hàm lượng protein cao, protein có trong cá rất dễ hấp thụ, tốt cho hệ tiêu hóa và hệ tim mạch;

- Hàm lượng chất béo thấp, chứa nhiều omega-3 sẽ giúp bạn không phải lo lắng về tăng cân khi sử dụng món ăn này trong bữa ăn gia đình.

- Nhiều loại vitamin cần thiết cho cơ thể như vitamin A, vitamin D cùng nhiều vi chất thiết yếu như phopho, magie, iod, kẽm,…

- Hàm lượng chất EPA cao, EPA một dạng acid béo không no có tác dụng chính là giúp cơ thể chúng ta phòng ngừa hiệu quả bệnh xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim.

- Hàm lượng canxi và vitamin D cao, tốt cho xương khớp giúp xương khỏe mạnh và chắc chắn.

- Đặc biệt, Cá kho thằng Bờm chứa DHA có trong acid béo không no. DHA có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình tăng sinh mạnh mẽ của các tế bào não và hệ thần kinh. Nếu thiếu chất này thì chúng ta sẽ dễ bị suy giảm trí nhớ, kém thông minh. Đối với trẻ nhỏ, DHA giúp kích thích tăng trưởng tế bào não còn với người già thì hoạt chất này lại có đóng góp quan trọng trong việc làm chậm quá trình lão hóa của hệ thần kinh.

Theo truyền thống, Cá kho là ăn nguội, vì ăn như vậy thịt cá sẽ chắc và bùi hơn. Nhưng nếu bạn muốn ăn nóng có thể bỏ cá ra đĩa rồi hâm nóng bằng lò vi sóng hoặc hấp trong nồi cơm điện trong khoảng thời gian 5 phút là được.

Khi nhận niêu Cá kho thằng Bờm, bạn nên sử dụng ngay. Để bên ngoài Cá kho chỉ để được 1, 2 ngày. Còn nếu bạn muốn bảo quản lâu hơn bạn hãy hút chân không cho vào ngăn mát tủ lạnh có thể để được khoảng 7-10 ngày.